46 ـ دختر 5 ساله‏ای دارم که دائم می‏گوید: من پسر هستم، نمی‏دانم با او چگونه برخورد کنم.

 این گونه رفتارها در موارد فراوانی برای جلب توجه است. احتمالا نخستین باری که گفته است: من پسر هستم، حساسیت بیش از حد نشان داده‏اید و او احساس کرده است که می‏تواند از این راه، توجه شما را به خود جلب کند. توصیه می‏شود در مواقع عادی (نه زمان این رفتار) به او بیشتر توجه کنید.

علل احتمالی دیگر:

1. علاقه‏ی پدر به پسر: ممکن است پدر وی، علاقه‏ی شدیدی به پسر داشته و چون به این خواسته نرسیده، با مادر وی درگیر است؛ به او محبت نمی‏کند و محیط خانه سرد است. کودک با دیدن این وضع و درک مسائل، می‏کوشد با گفتن این جمله (من پسر هستم)، دل پدر را نرم کند.

اگر چنین چیزی وجود دارد، حتما پدر باید در افکار خود تجدید نظر کند. این گونه افکار، مربوط به دوران جاهلیت عرب است.

2. القائات مادر: ممکن است مادر، دائم از بدبختی، بیچارگی، ذلیل بودن و توسری خور بودن زن سخن می‏گوید و از روزگار شکوه می‏کند.

انسان می‏تواند با یافتن جایگاه الاهی خود، بهترین موجود باشد و تفاوتی بین مرد یا زن نیست.

3. ترس از دختر بودن: برخی مادران از درد زایمان، بسیار می‏نالند؛ از انجام کارهای منزل شکوه می‏کنند و تلقی‏شان این است که زن، ناقص العقل آفریده شده و این گونه برخوردها، ترس از دختر بودن را ایجاد می‏کند و بدین سبب دائم می‏گوید: من پسر هستم.

4. تبعیض بین دختر و پسر: هیچ‏گاه به پسرتان بیش از دخترتان توجه نکنید.

5. خلا شخصیتی: چه بسا می‏خواهد با این سخن، بزرگ‏نمایی و خلاهای شخصیتی خود را پر کند. محبت و مهربانی خود را افزون‏تر، و وقت بیشتری را برای او صرف کنید.


47 ـ پسر 15 ساله‏ام در انجام وظایف و تکالیفش تنبلی می‏کند. علل آن چیست و آیا می‏شود تنبلی را درمان کرد؟

 تنبلی، ذاتی انسان نیست و منشأ ژنتیکی و وراثتی ندارد، بلکه دارای عللی است:

1. بی‏برنامگی: نوجوانی که برنامه ندارد و کارهایش دائم به هم ریخته است، روحیه‏ی انجام وظایف و تکالیف را نخواهد داشت. پیشنهاد می‏کنم به او کمک کنید تا فهرستی از کارهایش را آماده و از کارهای سبک آغاز کند. فیلسوف چینی، لائوتسه می‏گوید که آغاز سفر هزار مایلی، با یک گام کوچک آغاز می‏شود.

برای انجام نخستین کار، بهتر است از مقدمات آن آغاز کند؛ برای مثال اگر می‏خواهد مقاله‏ای بنویسد، از مقدمه‏ی آن آغاز کند یا اگر انشا می‏نویسد، ابتدا رؤوس محتوای آن را یادداشت کند یا برای نوشتن یک درس، اول پرسش‏های آن را بنویسد.

2. فقدان محیط کار مناسب: اتاقی مستقل و مرتب و منظم، با درجه‏ی حرارت و نور مناسب، در نوجوان شما انگیزه‏ی کار و فعالیت را بیشتر می‏کند.

3. بی‏توجهی به ورزش: بدنی که ورزش نمی‏کند، حالت سستی خواهد داشت. روزی 10 دقیقه ورزش، حالت بی‏رمقی و سستی نوجوان را از بین می‏برد.

4. رژیم غذایی نامناسب: خوردنی‏های با طبع سرد و مصرف بیش از حد شیرینی و مواد قندی (به سبب نیاز فراوان به انرژی برای هضم)، بدن را سست می‏کند.

5. علل پزشکی: گاهی تنبلی بدن و بی‏حالی، به جهت کارکرد بد کبد، عفونت کلیه، سل، ورم کبد یا اختلالات هورمونی است که در این صورت باید به متخصص مراجعه کرد.

6. راحت‏طلبی: برای از بین بردن این علت که صفت ناپسندی است، او را با ارزش‏های دینی و دیدگاه امامان معصوم : آشنا کنید.

امام صادق 7 می‏فرماید: عدو العمل الکسل. [1] دشمن عمل، تنبلی است. آفة النجح الکسل. [2] آفت پیروزی، تنبلی است.


48 ـ پسر 12 ساله‏ام برای دیگران کار می‏کند؛ اما کارهایی را که من از او می‏خواهم انجام نمی‏دهد. دلیل آن چیست؟

 به احتمال فراوان، وقتی برای دیگران کاری را انجام می‏دهد، چه زبانی و چه مادی تشویق می‏شود؛ اما وقتی برای شما کاری را انجام می‏دهد، چون وظیفه‏ی او می‏دانید، تشویقش نمی‏کنید. احتمالا دیگران از او تقاضا می‏کنند و شما امر و نهی می‏کنید؛ دیگران به او مسؤولیت می‏دهند و شما فقط کارهای سخت منزل را از او می‏خواهید؛ دیگران برای کارش اهمیت قائل می‏شوند و شما به آن اهمیت نمی‏دهید.




[1] ـ علی مشکینی، قصار الجمل، ج 2، ص 189.

[2] ـ همان