گـلـچین خصلت های سه گـانه کـتاب خصال شیخ صدوق (5)
41 . ينتفع زائر الرضا 7 في ثلاث مواطن : زائر امام رضا (ع) در سه جا سود مىبرد
عَنْ حَمْدَانَ الدِّيوَانِيِ قَالَ قَالَ الرِّضَا 7 مَنْ زَارَنِي عَلَى بُعْدِ دَارِي أَتَيْتُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فِي ثَلَاثِ مَوَاطِنَ حَتَّى أُخَلِّصَهُ مِنْ أَهْوَالِهَا إِذَا تَطَايَرَتِ الْكُتُبُ يَمِيناً وَ شِمَالًا وَ عِنْدَ الصِّرَاطِ وَ عِنْدَ الْمِيزَانِ.
امام رضا 7 فرمودند: هر كس مرا با وجود دورى خانهام زيارت كند، روز قيامت در سه جا نزد او مىآيم تا اينكه او را از وحشت نجات دهم: هنگامى كه نامه اعمال از راست و چپ پراكنده شود و نزد صراط و نزد ميزان ترازو براى سنجش اعمال.
42 . أمر الباقر 7 ابنه الصادق 7 بثلاث و نهاه عن ثلاث
: امام باقر (ع) فرزندش امام صادق (ع) را به سه چيز امر و از سه چيز نهى كرد
عَنْ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ قَالَ: لَقِيتُ الصَّادِقَ بْنَ الصَّادِقِ جَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّدٍ 7 فَقُلْتُ لَهُ يَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ أَوْصِنِي فَقَالَ لِي يَا سُفْيَانُ ...فَقُلْتُ زِدْنِي يَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ فَقَالَ لِي يَا سُفْيَانُ أَمَرَنِي وَالِدِي 7 بِثَلَاثٍ وَ نَهَانِي عَنْ ثَلَاثٍ فَكَانَ فِيمَا قَالَ لِي يَا بُنَيَّ مَنْ يَصْحَبْ صَاحِبَ السَّوْءِ لَا يَسْلَمْ وَ مَنْ يَدْخُلْ مَدَاخِلَ السَّوْءِ يُتَّهَمْ وَ مَنْ لَا يَمْلِكْ لِسَانَهُ يَنْدَمْ.
سفيان ثورى مىگويد: با جعفر بن محمد صادق 7 ملاقات كردم به او گفتم: اى فرزند پيامبر خدا! مرا وصيتى كن، او به من فرمودند: اى سفيان... گفتم: اى فرزند پيامبر خدا بر من بيفزاى، فرمودند: اى سفيان، پدرم سه چيز را به من امر كرد و مرا از سه چيز نهى كرد، از جمله سخنان او اين بود كه گفت: فرزندم! كسى كه با رفيق بد همنشين باشد سالم نمىماند و هر كس به مكانهاى بد وارد شود، مورد تهمت قرار مىگيرد، و كسى كه مالك زبانش نباشد پشيمان مىشود.
43 . قول النبي 9 لسلمان الفارسي ره إن لك في علتك ثلاث خصال
: سخن پيامبر 9 به سلمان فارسى كه در بيمارى تو سه خصلت است
عَنْ حَمَّادِ بْنِ عُمَرَ عَنْ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ 7 قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ 9 لِسَلْمَانَ الْفَارِسِيِّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يَا سَلْمَانُ إِنَّ لَكَ فِي عِلَّتِكَ إِذَا اعْتَلَلْتَ ثَلَاثَ خِصَالٍ أَنْتَ مِنَ اللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى بِذِكْرٍ وَ دُعَاؤُكَ فِيهَا مُسْتَجَابٌ وَ لَا تَدَعِ الْعِلَّةُ عَلَيْكَ ذَنْباً إِلَّا حَطَّتْهُ مَتَّعَكَ اللَّهُ بِالْعَافِيَةِ إِلَى انْقِضَاءِ أَجَلِكَ.
پيامبر خدا 9 به سلمان فارسى فرمودند: اى سلمان! براى تو در بيماريت سه خصلت است: تو در ياد خدا هستى و دعاى تو در آن حالت مستجاب است و بيمارى براى تو گناهى را باقى نمىگذارد مگر اينكه آن را از بين مىبرد، خداوند تو را تا آخر عمرت از سلامتى برخوردار سازد.
44 . ثلاثة لم يكفروا بالوحي طرفة عين
: سه نفر حتى به اندازه يك چشم به هم زدن به وحى الهى كافر نشدند
عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ 9 ثَلَاثَةٌ لَمْ يَكْفُرُوا بِالْوَحْيِ طَرْفَةَ عَيْنٍ مُؤْمِنُ آلِ يس وَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ 7 وَ آسِيَةُ امْرَأَةُ فِرْعَوْنَ.
پيامبر خدا 9 فرمودند: سه نفرند كه حتى به اندازه يك چشم به هم زدن به وحى الهى كافر نشدند: مؤمن آل يس و على بن ابى طالب 7 و آسيه همسر فرعون
45 . ثلاثة يشكون إلى الله عز و جل يوم القيامة : سه چيز در روز قيامت به خدا شكايت مىكنند
عَنْ جَابِرٍ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ 9 يَقُولُ يَجِيءُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ثَلَاثَةٌ يَشْكُونَ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ الْمُصْحَفُ وَ الْمَسْجِدُ وَ الْعِتْرَةُ يَقُولُ الْمُصْحَفُ يَا رَبِّ حَرَّقُونِي وَ مَزَّقُونِي وَ يَقُولُ الْمَسْجِدُ يَا رَبِّ عَطَّلُونِي وَ ضَيَّعُونِي وَ تَقُولُ الْعِتْرَةُ يَا رَبِّ قَتَلُونَا وَ طَرَدُونَا وَ شَرَّدُونَا فَأُجْثُوا لِلرُّكْبَتَيْنِ لِلْخُصُومَةِ فَيَقُولُ اللَّهُ جَلَّ جَلَالُهُ لِي أَنَا أَوْلَى بِذَلِكَ.
پيامبر خدا 9 فرمودند: در روز قيامت سه چيز مىآيند و به خدا شكايت مىكنند: قرآن و مسجد و عترتِ من. قرآن مىگويد: پروردگارا مرا سوزانيدند و در هم كوبيدند. و مسجد مىگويد: پروردگارا مرا تعطيل كردند و ضايع نمودند. و عترت مىگويد: پروردگارا ما را كشتند و طرد كردند و آواره ساختند. پس پيامبر مىفرمودند: پس من جهت دادرسى زانو به زمين مىزنم و خداوند مىفرمايد: من به اين كار شايستهترم.
46 . ثلاثة لا يدخلون الجنة : سه كس وارد بهشت نمىشوند
عَنْ أَبِي مُوسَى الْأَشْعَرِيِّ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ 9 ثَلَاثَةٌ لَا يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ مُدْمِنُ خَمْرٍ وَ مُدْمِنُ سِحْرٍ وَ قَاطِعُ رَحِمٍ وَ مَنْ مَاتَ مُدْمِنَ خَمْرٍ سَقَاهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ مِنْ نَهَرِ الْغُوطَةِ قِيلَ وَ مَا نَهَرُ الْغُوطَةِ قَالَ نَهَرٌ يَجْرِي مِنْ فُرُوجِ الْمُومِسَاتِ يُؤْذِي أَهْلَ النَّارِ رِيحُهُنَّ.
پيامبر خدا 9 فرمودند: سه كس وارد بهشت نمىشوند: كسى كه هميشه شراب بخورد و كسى كه هميشه جادو كند و كسى كه پيوند خويشاوندى را قطع كند. و هر كس در حالى كه دائم الخمر است بميرد، خداوند او را از نهر غوطه مىخوراند، گفته شد: نهر غوطه چيست؟ فرمودند: آن نهرى است كه از فروج زنهاى روسپى جارى مىشود و بوى آن اهل جهنم را رنج مىدهد.
47 . ثواب ثلاث خصال إسباغ الوضوء و إفشاء السلام و صدقة السر
: ثواب سه خصلت: گرفتن وضوى كامل و آشكار ساختن سلام و صدقه پنهانى
عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ 9يَوْماً يَا أَنَسُ أَسْبِغِ الْوُضُوءَ تَمُرُّ عَلَى الصِّرَاطِ مَرَّ السَّحَابِ أَفْشِ السَّلَامَ يَكْثُرْ خَيْرُ بَيْتِكَ أَكْثِرْ مِنْ صَدَقَةِ السِّرِّ فَإِنَّهَا تُطْفِئُ غَضَبَ الرَّبِّ عَزَّ وَ جَلَّ.
انس بن مالك از پيامبر خدا 9 نقل مىكند كه روزى فرمودند: اى انس! وضو را كامل بگير تا از پُل صراط مانند گذشتن ابرها عبور كنى و سلام را آشكار كن تا خير و بركت خانهات افزون شود و صدقه پنهانى را بسيار بده تا خشم پروردگار را فرو نشيند.
48 . لا هجرة فوق ثلاث : قهر كردن بيش از سه روز جايز نيست
عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ 9 لَا يَحِلُّ لِلْمُسْلِمِ أَنْ يَهْجُرَ أَخَاهُ فَوْقَ ثَلَاثٍ.
عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ حُمْرَانَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ الْبَاقِرِ 7 أَنَّهُ قَالَ مَا مِنْ مُؤْمِنَيْنِ اهْتَجَرَا فَوْقَ ثَلَاثٍ إِلَّا وَ بَرِئْتُ مِنْهُمَا فِي الثَّالِثَةِ فَقِيلَ لَهُ يَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ هَذَا حَالُ الظَّالِمِ فَمَا بَالُ الْمَظْلُومِ فَقَالَ 7 مَا بَالُ الْمَظْلُومِ لَا يَصِيرُ إِلَى الظَّالِمِ فَيَقُولُ أَنَا الظَّالِمُ حَتَّى يَصْطَلِحَا.
پيامبر خدا 9 فرمودند: بر مسلمان حلال نيست كه با برادر دينى خود بيش از سه روز قهر باشد.
امام باقر 7 فرمودند: نيست دو نفر مؤمن كه بيش از سه روز از هم قهر باشند مگر اينكه من در روز سوم، از هر دو نفر آنها بيزارم، گفته شد: يا بن رسول اللَّه اين حال ستمگر است، ستمديده چه گناهى دارد؟ فرمودند: چرا ستمديده به سوى ستمگر نمىرود كه بگويد من ستمگر بودم تا آشتى كنند.
49 . أصحاب الرقيم ثلاثة : اصحاب رقيم سه كس بودند.
عَنِ ابْنِ عُمَرَ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ 9بَيْنَا ثَلَاثَةُ نَفَرٍ فِيمَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ يَمْشُونَ إِذْ أَصَابَهُمْ مَطَرٌ فَأَوَوْا إِلَى غَارٍ فَانْطَبَقَ عَلَيْهِمْ فَقَالَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ يَا هَؤُلَاءِ وَ اللَّهِ مَا يُنْجِيكُمْ إِلَّا الصِّدْقُ فَلْيَدْعُ كُلُّ رَجُلٍ مِنْكُمْ بِمَا يَعْلَمُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ أَنَّهُ قَدْ صَدَقَ فِيهِ فَقَالَ أَحَدُهُمْ اللَّهُمَّ إِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّهُ كَانَ لِي أَجِيرٌ عَمِلَ لِي عَمَلًا عَلَى فَرَقٍ « مكيال معروف بالمدينة» مِنْ أَرُزٍّ فَذَهَبَ وَ تَرَكَهُ فَزَرَعْتُهُ فَصَارَ مِنْ أَمْرِهِ أَنِّي اشْتَرَيْتُ مِنْ ذَلِكَ الْفَرَقِ بَقَراً ثُمَّ أَتَانِي فَطَلَبَ أَجْرَهُ فَقُلْتُ اعْمِدْ إِلَى تِلْكَ الْبَقَرِ فَسُقْهَا
فَقَالَ إِنَّمَا لِي عِنْدَكَ فَرَقٌ مِنْ أَرُزٍّ فَقُلْتُ اعْمِدْ إِلَى تِلْكَ الْبَقَرِ فَسُقْهَا فَإِنَّهَا مِنْ ذَلِكَ فَسَاقَهَا فَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنِّي فَعَلْتُ ذَلِكَ مِنْ خَشْيَتِكَ فَفَرِّجْ عَنَّا فَانْسَاحَتِ الصَّخْرَةُ عَنْهُمْ
وَ قَالَ الْآخَرُ اللَّهُمَّ إِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّهُ كَانَ لِي أَبَوَانِ شَيْخَانِ كَبِيرَانِ فَكُنْتُ آتِيهِمَا كُلَّ لَيْلَةٍ بِلَبَنِ غَنَمٍ لِي فَأَبْطَأْتُ عَلَيْهِمَا ذَاتَ لَيْلَةٍ فَأَتَيْتُهُمَا وَ قَدْ رَقَدَا وَ أَهْلِي وَ عِيَالِي يَتَضَاغَوْنَ مِنَ الْجُوعِ فَكُنْتُ لَا أَسْقِيهِمْ حَتَّى يَشْرَبَ أَبَوَايَ فَكَرِهْتُ أَنْ أُوقِظَهُمَا مِنْ رَقْدَتِهِمَا وَ كَرِهْتُ أَنْ أَرْجِعَ فَيَسْتَيْقِظَا لِشُرْبِهِمَا فَلَمْ أَزَلْ أَنْتَظِرُهُمَا حَتَّى طَلَعَ الْفَجْرُ فَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنِّي فَعَلْتُ ذَلِكَ مِنْ خَشْيَتِكَ فَفَرِّجْ عَنَّا فَانْسَاحَتْ عَنْهُمُ الصَّخْرَةُ حَتَّى نَظَرُوا إِلَى السَّمَاءِ
وَ قَالَ الْآخَرُ اللَّهُمَّ إِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّهُ كَانَتْ لِيَ ابْنَةُ عَمٍّ أَحَبَّ النَّاسِ إِلَيَّ وَ أَنِّي رَاوَدْتُهَا عَنْ نَفْسِهَا فَأَبَتْ عَلَيَّ إِلَّا أَنْ آتِيَهَا بِمِائَةِ دِينَارٍ فَطَلَبْتُهَا حَتَّى قَدَرْتُ عَلَيْهَا فَجِئْتُ بِهَا فَدَفَعْتُهَا إِلَيْهَا فَأَمْكَنَتْنِي مِنْ نَفْسِهَا فَلَمَّا قَعَدْتُ بَيْنَ رِجْلَيْهَا قَالَتْ اتَّقِ اللَّهَ وَ لَا تَفُضَّ الْخَاتَمَ إِلَّا بِحَقِّهِ فَقُمْتُ عَنْهَا وَ تَرَكْتُ لَهَا الْمِائَةَ فَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنِّي فَعَلْتُ ذَلِكَ مِنْ خَشْيَتِكَ فَفَرِّجْ عَنَّا فَفَرَّجَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ عَنْهُمْ فَخَرَجُوا.
پيامبر خدا 9 فرمودند: هنگامى كه سه نفر از كسانى كه پيش از شما بودند راه مىرفتند، باران آنها را گرفت و به غارى پناهنده شدند و غار بر آنها بسته شد، يكى از آنان به ديگران گفت: دوستان به خدا سوگند كه جز راستگويى چيزى شما را نجات نمىدهد، هر يك از شما خدا را به سبب عملى كه صادقانه براى خدا انجام داده، بخواند.
يكى از آنان گفت: خداوندا اگر مىدانى كه من كارگرى داشتم كه براى من در مقابل پيمانهاى از برنج كار مىكرد و او رفت و مزد خود را رها كرد و من آن را كاشتم و چنان شد كه از پول آن گاوى خريدم و چون آن كارگر نزد من آمد و مزد خود را خواست، من به او گفتم: اين گاو را ببر و سيرابش كن، او گفت: من نزد تو فقط پيمانهاى از برنج دارم و من گفتم: گاو را ببر و سيرابش كن كه آن از همان پيمانه برنج است و او آن را برد، خدايا اگر مىدانى كه اين كار را از جهت خوف تو انجام دادم گشايش در كار ما بده، در اين حال صخرهاى كه در غار را گرفته بود شكاف برداشت.
ديگرى گفت: خداوندا اگر مىدانى كه من پدر و مادر پير و بزرگى داشتم و من هر شب شير گوسفندى را كه داشتم نزد آنها مىآوردم، يك شب دير آمدم و وقتى نزد آنان رسيدم خوابيده بودند و خواهر و عيال من از گرسنگى فرياد مىزدند و من به آنان شير نمىدادم تا اينكه پدر و مادرم بخورند، من بد مىدانستم كه آنان را بيدارم كنم و بد مىدانستم كه برگردم و آنان بيدار شوند تا شير بخورند و من تا طلوع فجر منتظر ماندم، خدايا اگر تو مىدانى كه من اين كار را از جهت خوف تو انجام دادم، گشايشى در كار ما بده، در اين حال صخره بيشتر شكافته شد به طورى كه آن سه نفر آسمان را ديدند.
سومى گفت: خداوندا اگر مىدانى كه من دختر عمويى داشتم و محبوبترين كس براى من بود و من از وى كام خواستم و او سرباز زد، مگر اينكه من به او صد دينار بدهم، من آن صد دينار را به دست آوردم و نزد او آمدم و پول را به او دادم و او خودش را در اختيار من گذاشت و چون ميان دو پاى او نشستم، گفت: از خدا بپرهيز و پرده بكارت را جز از راه حق برندار و من بلند شدم و آن صد دينار را واگذاشتم، پس اگر مىدانى كه من اين كار را از جهت خوف تو انجام دادم، گشايش در كار ما بده در اين حال خداوند گشايش به آنها داد، از غار بيرون شدند.